گفتار دوم (بخش 2) – سانکهیا یوگا

अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते |
तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि || 25||

avyakto ’yam achintyo ’yam avikaryo ’yam uchyate
tasmadevam viditvainam nanushochitum arhasi

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् |
तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि || 26||

atha chainam nitya-jatam nityam va manyase mritam
tathapi tvam maha-baho naivam shochitum arhasi

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च |
तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि || 27||

jatasya hi dhruvo mrityur dhruvam janma mritasya cha
tasmad apariharye ’rthe na tvam shochitum arhasi

अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत |
अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना || 28||

avyaktadini bhutani vyakta-madhyani bharata
avyakta-nidhananyeva tatra ka paridevana

आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन
माश्चर्यवद्वदति तथैव चान्य: |
आश्चर्यवच्चैनमन्य: शृ्णोति
श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित् || 29||

ashcharya-vat pashyati kashchid enan
ashcharya-vad vadati tathaiva chanyah
ashcharya-vach chainam anyah shrinoti
shrutvapyenam veda na chaiva kashchit

देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत |
तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि || 30||

dehī nityam avadhyo ’yaṁ dehe sarvasya bhārata
tasmāt sarvāṇi bhūtāni na tvaṁ śhochitum arhasi

स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि |
धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यते || 31||

swa-dharmam api chavekshya na vikampitum arhasi
dharmyaddhi yuddhach chhreyo ’nyat kshatriyasya na vidyate

यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् |
सुखिन: क्षत्रिया: पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम् || 32||

yadrichchhaya chopapannam swarga-dvaram apavritam
sukhinah kshatriyah partha labhante yuddham idrisham

अथ चेतत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि |
तत: स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि || 33||

atha chet tvam imam dharmyam sangramam na karishyasi
tatah sva-dharmam kirtim cha hitva papam avapsyasi

अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् |
सम्भावितस्य चाकीर्ति र्मरणादतिरिच्यते || 34||

akirtim chapi bhutani kathayishyanti te ’vyayam
sambhavitasya chakirtir maranad atirichyate

भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथा: |
येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् || 35||

bhayad ranad uparatam mansyante tvam maha-rathah
yesham cha tvam bahu-mato bhutva yasyasi laghavam

अवाच्यवादांश्च बहून्वदिष्यन्ति तवाहिता: |
निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दु:खतरं नु किम् || 36||

avachya-vadansh cha bahun vadishyanti tavahitah
nindantastava samarthyam tato duhkhataram nu kim

हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् |
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चय: || 37||

hato vā prāpsyasi swargaṁ jitvā vā bhokṣhyase mahīm
tasmād uttiṣhṭha kaunteya yuddhāya kṛita-niśhchayaḥ

सुखदु:खे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ |
ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि || 38||

sukha-duhkhe same kritva labhalabhau jayajayau
tato yuddhaya yujyasva naivam papam avapsyasi

एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां शृणु |
बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि || 39||

esha te ’bhihita sankhye buddhir yoge tvimam shrinu
buddhya yukto yaya partha karma-bandham prahasyasi

नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते |
स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् || 40||

nehabhikrama-nasho ’sti pratyavayo na vidyate
svalpam apyasya dharmasya trayate mahato bhayat

व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन |
बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् || 41||

vyavasayatmika buddhir ekeha kuru-nandana
bahu-shakha hyanantash cha buddhayo ’vyavasayinam

यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चित: |
वेदवादरता: पार्थ नान्यदस्तीति वादिन: || 42||
कामात्मान: स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् |
क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति || 43||

yamimam pushpitam vacham pravadanty-avipashchitah
veda-vada-ratah partha nanyad astiti vadinah
kamatmanah swarga-para janma-karma-phala-pradam
kriya-vishesha-bahulam bhogaishwarya-gatim prati

भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् |
व्यवसायात्मिका बुद्धि: समाधौ न विधीयते || 44||

bhogaiswvarya-prasaktanam tayapahrita-chetasam
vyavasayatmika buddhih samadhau na vidhiyate

त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन |
निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान् || 45||

trai-gunya-vishaya veda nistrai-gunyo bhavarjuna
nirdvandvo nitya-sattva-stho niryoga-kshema atmavan

यावानर्थ उदपाने सर्वत: सम्प्लुतोदके |
तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानत: || 46||

yavan artha udapane sarvatah samplutodake
tavansarveshu vedeshu brahmanasya vijanatah

कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन |
मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि || 47 ||

karmany-evadhikaras te ma phaleshu kadachana
ma karma-phala-hetur bhur ma te sango ’stvakarmani

योगस्थ: कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय |
सिद्ध्यसिद्ध्यो: समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते || 48||

yoga-sthah kuru karmani sangam tyaktva dhananjaya
siddhy-asiddhyoh samo bhutva samatvam yoga uchyate

ویشال چاترجی

موسس و مالک شبکه هندوستان گردی و محقق هند شناسی

شبکه هندوستان گردی

گفتار دوم (بخش 2) – سانکهیا یوگا

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

فهرست مطالب

پل های ارتباطی

لینک های مرتبط

نماد های الکترونیکی